(Ở Việt Nam thì Formosa dính nhiều Fake news nhất

(Ở Việt Nam thì Formosa dính nhiều Fake news nhất. Cứ có tin gì “xấu” đụng tới FHS thì nhiều người mất sạch sự bình tĩnh, khách quan, tinh thần khoa học để nhảy vào chém ngay lập tức. Nói cho cùng thì tinh thần duy lý, khoa học cũng chỉ mới có lịch sử vài trăm năm từ thời kỳ Khai sáng. Còn cách suy nghĩ cảm tính, hùa theo đám đông lại là “di sản” của quá trình tiến hóa hàng chục triệu năm nên nó có lấn át lý trí âu cũng là bình thường. Nhất là lại ở trong môi trường Việt Nam nữa)
Xử lý thế nào với tin đểu (Fake News)
Gần đây tôi thấy lạ khi các nhà khoa học xúm vào phân tích tin đểu theo khía cạnh khoa học thuần túy. Không một đội ngũ nhà khoa học nào trên thế giới này đủ khả năng giải thích tất cả tin đểu, bởi vì chúng quá nhiều và nhanh. Một số tin đểu lại được tung ra bởi những đồng nghiệp khoa học nên độ tinh xảo khá là cao.
Thứ nhất là giới báo chí phải tự phân tích xem tin ấy có đểu không đã vì họ là người có nhiều nguồn tin nhất. Nhưng giới báo chí VN dạo này rất vui tính. Thay vì truy ngược nguồn tin để xác định, họ hớn hở trích dẫn những đoạn nhỏ rồi ráo riết tìm các nhà khoa học để phỏng vấn về cái đoạn nhỏ ấy. Rồi đăng lên thành bài, kiếm cái ảnh nhặt ở đâu đấy nữa gắn vào là lên trang. Rồi có nhuận bút. Có khi cả nhuận ảnh nữa (chụp nhà khoa học chính diện, ngồi trong văn phòng).
Thứ nhì là khi đến tay mình, những người đọc có tí não trên Internet cần phân tích xem tin đểu ấy có đểu không.
Thứ ba là các nhà khoa học trước khi tầm chương trích cú (công tác này tuy có tăng hiểu biết nhưng mệt và rất tốn thời gian) cũng nên nhìn lại xem cái tin ấy có thật không.
Đặc điểm của tin đểu là bao giờ cũng chứa thông tin không nhất quán ở ngay trong cái mẩu tin đó. Ví dụ mẩu tin chứa 3 ảnh thì chụp ở ba thời điểm khác nhau (dù exif info luôn bị FB xóa sạch), trong khi tin đăng rõ cùng giờ G ngày N. Chịu khó phân tích là ra. Giải mã tin đểu bao giờ cũng tốn công hơn bịa ra nó.

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *